Wat is diepe hersenstimulatie (DBS)?

Hersenstimulatie (Deep Brain Stimulation of DBS)

De werking van DBS berust op de elektrische stimulatie van bepaalde structuren in de hersenen, bv. de STN (subthalamische nucleus) of GPi (globus pallidus). Deze structuren sturen de bewegingen en de spierfunctie aan.
Een geleidingsdraad met vier elektrodepuntjes aan het uiteinde wordt operatief in de hersenen geïmplanteerd en via een onderhuids getunnelde verlengkabel verbonden met een neurostimulator die in de buurt van het sleutelbeen wordt geïmplanteerd. De elektrische stimulatie kan met een programmeerapparaat worden aangepast.

Hoe werkt DBS?

Het effect van diepe hersenstimulatie

Het neurostimulatiesysteem of DBS-systeem wordt met behulp van functionele stereotactische neurochirurgie geïmplanteerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een stereotactisch hoofdframe en van scantechnieken zoals Magnetic Resonance Imaging (MRI) en computertomografie (CT) waarmee de hersenen in kaart worden gebracht. Zo kan een specifieke hersenkern gestimuleerd worden, waardoor de bewegingsstoornissen onderdrukt worden. De geleidingsdraad wordt ingebracht via een gaatje dat in de schedel wordt geboord, en geïmplanteerd op de te behandelen plaats binnen in de hersenen.

Vóór de implantatie van de geleidingsdraad wordt het operatiegebied plaatselijk verdoofd. Het gaatje wordt geboord en de elektrode wordt op de juiste plaats in de hersenen ingebracht. De patiënt blijft wakker en alert, zodat de neurochirurg en de neuroloog, de stimulatie kunnen testen. Het doel is om de bewegingsstoornissen maximaal te onderdrukken en de bijwerkingen te minimaliseren.

Soms wordt besloten tijdens dezelfde operatiesessie de neurostimulator te implanteren. Meestal wordt tijdens een aantal dagen gecontroleerd of stimulatie het gewenste effect heeft op uw bewegingsstoornissen vóórdat het definitieve systeem geïmplanteerd wordt.

Sommige patiënten verlaten het ziekenhuis al de dag na de implantatie; anderen blijven enkele dagen. De meeste patiënten herstellen snel en ondervinden weinig ongemak bij hun genezing. Patiënten wordt echter geadviseerd zich gedurende enkele weken na de implantatie zo weinig mogelijk in te spannen.

Korte tijd na de operatie start de arts met een eerste programmering van de neurostimulator. Bij het programmeren van de neurostimulator probeert de neuroloog de symptomen van de ziekte van Parkinson optimaal onder controle te brengen en de bijwerkingen tot een minimum te beperken. Vervolgens maakt de neuroloog een aantal afspraken voor vervolgcontroles om de stimulatie te optimaliseren. Het optimaliseren van de instellingen kan tot enkele maanden in beslag nemen.

Om de stimulatie aan te passen gebruikt de arts een programmeerapparaat dat via radiosignalen met de neurostimulator communiceert – een niet-invasieve, pijnloze manier om de stimulatie aan de behoeften van de patiënt aan te passen.

Hoe voelt de stimulatie?

De meeste patiënten die behandeld worden met DBS, merken helemaal niets van de stimulatie zelf, maar ondervinden wel de effecten van de stimulatie: de ernst van bepaalde symptomen neemt af. Sommige patiënten voelen echter wel wat tintelingen wanneer de behandeling voor het eerst wordt ingeschakeld.

Geneest de ziekte van Parkinson door hersenstimulatie?

De DBS-behandeling geneest de ziekte van Parkinson niet. Er is op dit moment geen genezing van de ziekte van Parkinson mogelijk. Door stimulatie van de diepe hersenstructuren kunnen bepaalde symptomen van de ziekte van Parkinson worden bestreden en kan de motoriek worden verbeterd, maar de achterliggende ziekte wordt niet genezen. Als de behandeling wordt beëindigd, komen de symptomen dan ook terug.