Mensen maken muziek

Wat is de ziekte van Parkinson?

Ziekte van Parkinson

Definitie en symptomen

De ziekte van Parkinson is een progressieve, degeneratieve neurologische bewegingsstoornis. Geschat wordt dat wereldwijd 10 miljoen mensen1,4 te kampen hebben met de ziekte van Parkinson. De ziekte treft alle rassen en culturen. Volgens de beschikbare gegevens bedraagt het aantal Parkinson-patiënten in Europa circa 1,2 miljoen.2 Binnen Nederland wordt dit aantal op ruim 55.000 geschat.3

Hoewel de ziekte van Parkinson zich meestal ergens na het vijftigste levensjaar manifesteert, wordt de diagnose ook gesteld bij mensen die jonger zijn.4

Naarmate de ziekte van Parkinson zich verder ontwikkelt, neemt het invaliderende effect van de ziekte toe, en worden dagelijkse activiteiten als in bad gaan of aan- en uitkleden steeds moeilijker of zelfs onmogelijk. Veel van de symptomen en klachten die samenhangen met de ziekte van Parkinson, hebben betrekking op de motoriek, de spier- en bewegingscontrole.

De vier primaire symptomen van de ziekte van Parkinson zijn:

  • Tremor (onwillekeurig ritmisch beven of schudden van de ledematen, het hoofd of het gehele lichaam) – Het meest bekende symptoom van de ziekte van Parkinson is het optreden van beven in een vinger, dat zich gaandeweg over de hele arm uitstrekt. Het beven kan zich voordoen in slechts een deel of aan één zijde van het lichaam, met name in de eerste fasen van de aandoening. Niet iedereen met de ziekte van Parkinson heeft last van beven.
  • Rigiditeit (stijf- of stramheid van ledematen of gewrichten) – De bij Parkinson optredende spierstijfheid begint vaak in de benen en de nek. Een meerderheid van de patiënten krijgt te maken met spierstijfheid. De spieren worden strak aangespannen en veroorzaken naast stijfheid soms ook pijn.
  • Bradykinesie of akinesie (traag of niet bewegen) – Bradykinesie is een van de klassieke symptomen van de ziekte van Parkinson. Op den duur ontwikkelt iemand met de ziekte van Parkinson vaak een voorover gebogen houding en een trage, schuifelende tred. Ook kunnen mensen problemen ondervinden bij het starten en voortzetten van een beweging. Na verloop van jaren kan akinesie optreden: de patiënt "bevriest" in zijn bewegingen.
  • Houdingsinstabiliteit (evenwichts- en coördinatieproblemen) – Mensen met houdingsinstabiliteit staan vaak in een voorover gebogen houding, met gebogen hoofd en afhangende schouders. Ze ontwikkelen vaak een voorover of achterover leunende houding, waardoor ze gemakkelijk komen te vallen en letsel oplopen. Mensen met een achterover gebogen houding hebben vaak de neiging onvrijwillig achteruit te lopen (retropulsie).

Oorzaken en risicofactoren

De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door degeneratie van een specifiek deel van de hersenen, de substantia nigra ("zwarte stof" of zwarte kernen). Wanneer de hersencellen in de substantia nigra afsterven, stopt de toevoer van dopamine naar de hersenen.

Dopamine is nodig om de communicatie mogelijk te maken tussen de hersencellen die de bewegingscontrole regelen. Verlaging van het dopamineniveau leidt tot het ontstaan van de symptomen van de ziekte van Parkinson. Vaak is 60 tot 80% van de dopamine-producerende cellen afgestorven voordat de eerste motorische symptomen van de ziekte van Parkinson zich manifesteren.5

De ziekte van Parkinson heeft dikwijls een progressief en invaliderend verloop. Parkinsonpatiënten ondervinden vaak problemen bij het uitvoeren van normale activiteiten zoals uit een stoel opstaan of door de kamer lopen. Bij het voortschrijden van de ziekte worden mensen soms rolstoelafhankelijk of bedlegerig.

Meer informatie over de ziekte van Parkinson

De volgende organisaties bieden patiënten met de ziekte van Parkinson en hun families informatie en steun.

Parkinson Vereniging
ParkinsonNet
Parkinson Café
Stichting Parkinson Fonds
Hersenstichting


Referenties

1

European Parkinson Disease Association (EPDA): What is Parkinson's? (Engelstalig). Bekeken in september 2017.

2

Bron: European Parkinson Disease Association (EPDA) (Engelstalig). Bekeken in september 2017.

3

Bron: www.parkinsonfonds.nl. Bekeken in september 2017.

4

Basic Info About PD. American Parkinson Disease Association. www.apdaparkinson.org. Bekeken in september 2017.

5

What is Parkinson's disease? National Parkinson Foundation. www.parkinson.org. Bekeken in september 2017.


U dient de informatie op deze site niet als vervangend medisch advies te beschouwen. Indien u twijfels heeft over uw gezondheid of een gezondheidsadvies nodig heeft, dient u contact op te nemen met uw arts of professioneel zorgverlener.