Legendary Medtronic co-founder Earl Bakken passes away in Hawaii

In memoriam Earl Bakken

Legendarische medeoprichter van Medtronic overleden in Hawaï.

 

Omar Ishrak en Earl Bakken poseren met de Micra-pacemaker voor in het hart.

Omar Ishrak and Earl Bakken


Earl E. Bakken, medeoprichter van Medtronic, pionier en uitvinder van medische technologie die het leven van miljoenen mensen over de hele wereld heeft verbeterd, is afgelopen zondag in Hawaï overleden. Hij was 94 jaar oud.

“Het nieuws dat Earl vandaag is overleden, heeft iedereen bij Medtronic diep geraakt”, zei Omar Ishrak, chairman en CEO van Medtronic.
“Earl was een echte pionier op het gebied van de gezondheidszorg en zijn visie om mensen door het gebruik van technologie te helpen is voor ons allemaal nog steeds een dagelijkse bron van inspiratie. Het is een voorrecht dat wij het werk dat hij meer dan 60 jaar geleden in gang heeft gezet, mogen voortzetten en we zullen er alles aan doen om de zes beginselen van zijn missie verder vorm te geven.”

Earl was een echte pionier op het gebied van de gezondheidszorg.

– Omar Ishrak
De garage in Minneapolis waar het allemaal begon

De garage waar het allemaal begon


Earl Bakken was als kind al gefascineerd door elektriciteit en daarmee legde hij in feite de basis voor Medtronic, ’s werelds grootste onderneming op het gebied van medische technologie. Hij startte het bedrijf samen met zijn zwager Palmer J. Hermundslie vanuit een garage in Minneapolis. In het begin ging het moeizaam, maar uiteindelijk groeide het bedrijf uit tot de multinational die Medtronic nu is. Eind jaren 50 ontwikkelde Bakken de eerste externe draagbare pacemaker met batterijvoeding en transistoren en in 1960 werd de eerste implanteerbare pacemaker op de markt gebracht. Vanaf dat moment kende Medtronic een onstuimige groei en tegenwoordig wordt met de medische producten en hulpmiddelen van Medtronic elke seconde het leven van twee mensen verbeterd.

En het begon allemaal doordat Earl Bakken als kind gefascineerd was door de film Frankenstein.

Ik had een oom die elektricien was en hij zei steeds tegen mijn moeder: ‘Laat dat kind toch niet met elektriciteit spelen. Dat wordt nog eens zijn dood.

– Earl Bakken
85ste verjaardag van Earl Bakken gehouden in het Historic Heights Theater in Columbia Heights, in het Amerikaanse Minnesota op 2 december 2008.

Het historische Heights Theater in Columbia Heights in 2008


Aan het begin van de jaren 30 gingen de 8-jarige Earl en zijn vrienden geregeld naar de middagvoorstelling in het Heights Theater in Columbia Heights. Deze bioscoop lag niet ver van het huidige operationele hoofdkantoor van Medtronic in Minnesota.

Earl vertelde dat hij werd gegrepen door Colin Clive’s vertolking van de krankzinnige geleerde in de film. “Wat mij iedere keer als ik de film zag weer intrigeerde”, herinnerde Earl Bakken zich later, “was de creatieve vonk van Dr. Frankensteins elektriciteit. Met de kracht van de knetterende en flitsende apparatuur in het laboratorium wist de dokter een niet-levende tot leven te wekken.”

Een jonge Earl Bakken in de kelder van zijn ouderlijk huis

Een jonge Earl Bakken in de kelder van zijn ouderlijk huis


De liefde voor elektriciteit hield aan en toen hij negen jaar oud was, maakte hij een telefoonverbinding tussen zijn huis en dat van een vriend verderop in de straat. Later deed hij nog allerlei andere jeugdige uitvindingen, zoals een kristalontvanger en een manshoge, knipperende robot die kon praten.

Toen hij in 1937 het sacrament van het vormsel ontving, vertelde de priester tegen hem dat hij “de wetenschap moest inzetten voor de mensheid”. Die boodschap bleef hem zijn hele leven bij. “Later begreep ik dat dit mijn roeping was”, zei hij in 2008.

Earl Bakken aan het werk in de originele locatie van Medtronic

Earl Bakken aan het werk in de originele locatie van Medtronic


Na de Tweede Wereldoorlog, toen hij radarinstructeur in het leger was, studeerde hij elektrotechniek aan de Universiteit van Minnesota.

Tijdens zijn promotie werkte hij ook parttime in het laboratorium van het Northwestern Hospital in Minneapolis, waar hij fijngevoelige apparatuur repareerde. Er kwam steeds meer vraag naar zijn diensten en op 29 april 1949 startten Earl Bakken en Palmer Hermundslie samen een bedrijfje dat ze Medtronic noemden.

Net als veel mensen bij Medtronic haal ik mijn voldoening en gevoel van succes uit de resultaten die we boeken bij patiënten die weer volledig in het leven staan.

– Earl Bakken
Hunter Mauston met de eerste externe pacemaker

Hunter Mauston met de eerste externe pacemaker


Ze hadden een moeilijke start, maar terwijl ze bezig waren met het onderhoud van de medische apparatuur bouwden ze ook een relatie op met artsen van de universiteitsziekenhuizen in Minneapolis. Zo kwamen ze in contact met C. Walton Lillehei, een jonge chirurg die later beroemd zou worden om zijn baanbrekende bijdragen aan de openhartchirurgie. Na de dood van een kind als gevolg van een grote stroomstoring in de tweelingsteden Minneapolis en Saint Paul vroeg Lillehei Earl Bakken om een alternatief voor de destijds gebruikte grote pacemakers op wisselstroom. Op basis van een schakeling die Earl in het tijdschrift Popular Electronics vond, ontwikkelde hij de eerste externe draagbare pacemaker met batterijvoeding.

De originele "Garagebende" van Medtronic poseert voor het operationele hoofdkantoor in Fridley in het Amerikaanse Minnesota.

De Garagebende

Staand: Dale Blosberg, Norman Hagfors, Earl Hatten. Zittend: John Bravis, Earl Bakken, Louis Leisch

Het dienstenpakket van Medtronic werd uitgebreid naar andere medische technologieën. En toen, in 1960, kreeg de eerste menselijke patiënt een implanteerbare pacemaker en sloten Bakken en Hermundslie een licentieovereenkomst met de uitvinders. Hierdoor verwierf hun kleine bedrijf alle productie- en marketingrechten voor het hulpmiddel en begon de enorme groei van Medtronic.

Earl Hatten was medewerker nummer acht van het jonge bedrijf. “Wat mij aansprak in meneer Bakken – en wat volgens mij de bron van het succes van Medtronic is – is dat hij de juiste mensen voor de juiste plek wist te vinden. Vervolgens konden zij doen waar ze goed in waren en liep hij ze niet voor de voeten. Veel CEO’s kunnen dat niet en die bedrijven groeien dan ook niet”, aldus Hatten.

In de jaren die volgden, groeide Medtronic exponentieel. De hulpmiddelen voor het hart werden steeds geavanceerder en de activiteiten werden uitgebreid naar de behandeling van diabetes en systemen en therapieën voor hersen- en wervelkolomchirurgie. Het bedrijf telt inmiddels ruim 86.000 medewerkers wereldwijd.

Operationele hoofdkantoor van Medtronic in Fridley, Minnesota.Operationeel hoofdkantoor van Medtronic in Fridley in het Amerikaanse Minnesota

Earl Bakken stond 40 jaar lang aan het roer van Medtronic. In 1989 trad hij af als chairman.

“Het was niet ons doel om ’s werelds grootste bedrijf op het gebied van medische technologie te worden”, zei hij. “We wilden gewoon een blijvende positieve bijdrage leveren aan de verbetering van het leven van patiënten.”

Iedere medewerker van Medtronic krijgt een gedenkpenning met daarop een deel van de missie van het bedrijf.

Iedere medewerker van Medtronic krijgt een gedenkpenning met daarop een deel van de missie van het bedrijf.


Earl Bakken onderhield ook na zijn pensionering nauw contact met het bedrijf en zijn grootste bijdrage aan de toekomst van Medtronic is de missie.

Al in 1960 schreef hij een missieverklaring voor Medtronic die tot op vandaag letterlijk onveranderd is gebleven. Daarin staat onder andere: “Een bijdrage leveren aan het welzijn van mensen door toepassing van biomedische technologieën bij onderzoek, ontwikkeling, vervaardiging en verkoop van instrumenten of apparaten die helpen pijn te verlichten, de gezondheid te herstellen en levens te verlengen.”

Earl is een van de grootste visionairs in de medische geschiedenis.

– Bill George
Voormalig CEO Bill George en Earl Bakken

Voormalig CEO Bill George en Earl Bakken


“Earl had altijd al een visie over een gezondheidszorg die niet om hulpmiddelen of medicijnen draaide, maar om het herstel van de gezondheid van mensen”, zegt Bill George, voormalig CEO van Medtronic. “Vanaf het begin ging het bij hem niet in eerste instantie om het implanteren van een hulpmiddel, maar om mensen in staat te stellen een volwaardig, actief leven te leiden. Via zijn missie heeft hij deze boodschap aan alle medewerkers van Medtronic overgebracht. Earl is een van de grootste visionairs in de medische geschiedenis.”

Na zijn pensionering gaf Earl Bakken zijn missie ook op andere manieren gestalte.

Earl in het Bakken Museum

Earl in het Bakken Museum


In 1975 richtte hij het Bakken Museum op. Het is een non-profitbibliotheek, museum en educatiecentrum in Minneapolis met als centraal thema de geschiedenis van elektriciteit en magnetisme en het gebruik daarvan in de wetenschap en de geneeskunde.

In 1994 verhuisde hij naar Hawaï, waar hij voorzitter werd van de raad van bestuur van de Five Mountain Medical Community die toezag op de bouw van het North Hawaii Community Hospital.

Hij leverde er ook een bijdrage aan de totstandkoming van Tutu’s House, een gemeenschapscentrum gericht op carrièreontwikkeling, onderwijs en effectieve gezondheidszorg, en aan het Kohala Center, dat zich bezighoudt met onderzoek en onderwijs.

Daarnaast was Earl bij verschillende andere filantropische initiatieven betrokken, zoals Na Kalai Waa Moku O Hawaii, Friends of the Future en het Imiloa Astronomy Center of Hawaii.

In 2013 ging een levenslange wens van hem in vervulling toen Medtronic Philanthropy van start ging met de Bakken Invitation Award een onderscheiding voor mensen met een medisch hulpmiddel die zich vrijwillig inzetten voor de verbetering van het leven van anderen. Earl Bakken, die op latere leeftijd zelf ook patiënt werd met een pacemaker, coronaire stents en een insulinepomp, stelde andere patiënten graag de vraag wat zij van plan waren met hun ‘extra leven’ te doen. Elk jaar ontmoette hij Award-winnaars.
“Hun verhalen zijn het bewijs dat het belangrijk is dat we, hoe dan ook, altijd iets terug doen voor anderen”, zei hij na een bijeenkomst in 2014.

Earl met de Bakken Invitation Award-winnaars van 2013.Earl met de Bakken Invitation Award-winnaars van 2013

Elk jaar komen medewerkers van Medtronic in december bijeen voor een ander initiatief van Earl Bakken: het employee holiday program voor medewerkers. Het bedrijf nodigt dan patiënten uit de hele wereld uit om in Minneapolis hun verhaal te komen vertellen over hoe hun leven is verbeterd dankzij medische technologie. De aula van het hoofdkantoor is dan afgeladen vol met honderden medewerkers, terwijl elders duizenden anderen via Medtronic TV meeluisteren of meekijken.

Ron en Judy Brown met Earl Bakken op zijn 90ste verjaardag

Ron en Judy Brown met Earl Bakken


Ron Brown, de man die in 1972 de eerste pacemaker van Medtronic kreeg geïmplanteerd, was een van de eerste sprekers tijdens zo’n programma. Elk jaar, 40 jaar lang, las Earl de kerstgroet van Brown aan alle medewerkers voor. Brown en Bakken, patiënt en uitvinder, werden vrienden.

“Hij is zo inspirerend voor zo veel jonge mensen”, zei Brown in 2014. “Ik bedoel, er gaat altijd inspiratie van hem uit. Je weet dat hij voortdurend bezig is met nadenken over oplossingen en toen hij zijn bedrijf opbouwde, ging het altijd over de verbetering van de gezondheid van mensen. En die inspiratie voor anderen om dat idee vorm te geven, is net zo groot als wat hij allemaal heeft bereikt.”

Earl in 1984 met de 5-jarige Lyla Koch, die ook een pacemaker kreeg

Earl in 1984 met de 5-jarige Lyla Koch, die ook een pacemaker kreeg


In zijn latere jaren werd Bakken gevraagd naar zijn nalatenschap. “Als je alles bij elkaar bekijkt en je ziet dat iemand mede dankzij ons fysiek, geestelijk en spiritueel helemaal hersteld is, wat meer kun je je dan nog wensen?” zei hij.


Medtronic werkt aan de organisatie van een programma ter herdenking van het leven en werk van Earl Bakken. De datum volgt later.

Earl Bakken werd op 10 januari 1924 geboren in Minneapolis, in de Amerikaanse staat Minnesota. Zijn ouders waren Florence en Osval Bakken. Hij laat zijn vrouw Doris J. Bakken achter, evenals zijn zus Marjorie Andersen (Indiana), zijn dochter Wendy Watson en haar man Warren (Minnesota), zijn zoon Jeff Bakken en zijn vrouw Linda Shaw (Minnesota), zijn zoon Bradley Bakken en zijn vrouw Mary (Minnesota), zijn dochter Pamela Petersmeyer en echtgenoot Jeff (Minnesota), zijn stiefdochter Ramona West (Hawaï), zijn stiefzoon David Marshall en zijn vrouw Linda (Minnesota), en zijn elf kleinkinderen, drie stiefkleinkinderen en acht stiefachterkleinkinderen.