Wat is dystonie?

Definitie en symptomen

Dystonie is een neurologische bewegingsstoornis die gepaard gaat met onwillekeurige spiersamentrekkingen. Daardoor kunnen draaiende, wringende bewegingen ontstaan of abnormale pijnlijke houdingen van één of meer lichaamsdelen. Dystonie is, na essentiële tremor en de ziekte van Parkinson, de derde meest voorkomende bewegingsstoornis.

In Europa lijden meer dan 500.000 mensen aan dystonie¹. Het aantal patiënten met dystonie in Nederland wordt geschat op 10.000. Tweederde heeft een primaire vorm (onbekende oorzaak), eenderde een secundaire vorm (als gevolg van een andere aandoening).² Veel van deze mensen hebben te kampen met abnormale en willekeurige spiersamentrekkingen (contracties) die hen belemmeren in het uitvoeren van dagelijkse bezigheden als lopen, slapen, eten en praten.

Soorten dystonie

Er zijn twee soorten dystonie:

• Primaire dystonie – een aandoening waarbij dystonie het enige symptoom is (tijdens medisch onderzoek is geen specifieke oorzaak gevonden);
• Secundaire dystonie – dystonie als gevolg van een andere aandoening, zoals een beroerte of een infectie, of het gevolg van letsel, bijvoorbeeld hersenletsel.

Daarnaast wordt dystonie op basis van het getroffen lichaamsdeel in verschillende classificaties ingedeeld:

• Focale dystonie (inclusief dystonie van hals- en nekspieren [cervicale dystonie of torticollis]), waarbij slechts één gebied in het lichaam getroffen is;
• Segmentale dystonie, waarbij twee of meer gebieden in het lichaam getroffen zijn;
• Gegeneraliseerde dystonie, waarbij het gehele lichaam getroffen is.

Oorzaken

Het is nog onbekend wat de oorzaak is van dystonie. Wel is bekend dat primaire dystonie vooral een erfelijke vorm is. Gegeneraliseerde dystonie wordt gezien als de meest belastende vorm die het moeilijkst te behandelen is.

Volgende: Behandelingsopties